Title: 7
Author: mosika@poczta.onet.pl
Last saved by: newPC
Company: x

ROK SZKOLNY 2020/2021
JĘZYK POLSKI (NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA)
KLASA VII 
(nauczyciel: Katarzyna Burtan)

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY
Ocena końcowa jest wypadkową ocen cząstkowych, które uczeń otrzyma w ciągu roku szkolnego. Prezentowane poniżej kryteria ogólne dotyczą oceniania na koniec etapu edukacyjnego.

OCENA CELUJĄCA
Uczeń:
1) opanował wiadomości i umiejętności zapisane w podstawie programowej, 
2) samodzielnie rozwiązuje problemy i ćwiczenia o dużym stopniu trudności,
3) czyta ze zrozumieniem teksty kultury przewidziane w programie, potrafi analizować i interpretować je w sposób pogłębiony i wnikliwy, posługując się terminologią z podstawy programowej,
4) posługuje się bogatym i różnorodnym słownictwem oraz poprawnym językiem zarówno w mowie, jak i w piśmie,
5) aktywnie uczestniczy w lekcjach i zajęciach pozalekcyjnych,
6) z powodzeniem bierze udział w konkursach tematycznie związanych z językiem polskim, 
7) tworzy wypowiedzi pisemne zgodnie z wyznacznikami gatunkowymi, poprawne pod względem kompozycji, spójności wypowiedzi, językowym, ortograficznym i interpunkcyjnym,
8) odznacza się samodzielnością i dojrzałością sądów,
9) wzorowo wykonuje prace domowe i zadania dodatkowe,
10) współpracuje w zespole,
11) wykorzystuje wiedzę, umiejętności i zdolności twórcze (kreatywność) przy odbiorze i analizie tekstów oraz tworzeniu wypowiedzi.

OCENA BARDZO DOBRA
Uczeń:
1) opanował wiadomości i umiejętności zapisane w podstawie programowej,
2) samodzielnie rozwiązuje problemy i ćwiczenia o znacznym stopniu trudności,
3) czyta ze zrozumieniem teksty kultury przewidziane w programie, potrafi analizować je samodzielnie, podejmuje próby interpretacji,
4) posługuje się bogatym słownictwem i poprawnym językiem zarówno w mowie, jak i w piśmie,
5) aktywnie uczestniczy w lekcjach i zajęciach pozalekcyjnych,
6) bierze udział w konkursach tematycznie związanych z językiem polskim,
7) tworzy wypowiedzi pisemne zgodnie z wyznacznikami gatunkowymi, w większości poprawne pod względem kompozycji, spójności wypowiedzi, językowym, ortograficznym i interpunkcyjnym, 
8) aktywnie uczestniczy w lekcjach,
9) wykonuje prace domowe, często angażuje się w zadania dodatkowe.

OCENA DOBRA
Uczeń:
1) w większości opanował wiadomości i umiejętności zapisane w podstawie programowej,
2) samodzielnie rozwiązuje zadania o niewielkim lub średnim stopniu trudności, a z pomocą nauczyciela – trudne,
3) czyta ze zrozumieniem teksty kultury przewidziane w programie, samodzielnie odnajduje w nich informacje,
4) w wypowiedziach ustnych i pisemnych popełnia niewiele błędów językowych, ortograficznych i stylistycznych,
5) bierze czynny udział w lekcji,
6) wykonuje prace domowe, czasem także nieobowiązkowe.

OCENA DOSTATECZNA
Uczeń:
1) częściowo opanował wiadomości i umiejętności zapisane w podstawie programowej,
2) samodzielnie wykonuje tylko zadania łatwe; trudniejsze problemy i ćwiczenia rozwiązuje przy pomocy nauczyciela,
3) odnajduje w tekście informacje podane wprost, rozumie dosłowne znaczenie większości wyrazów w tekstach dostosowanych do poziomu edukacyjnego,
4) w wypowiedziach ustnych i pisemnych popełnia błędy językowe, ortograficzne i stylistyczne; wypowiedzi cechuje ubogie słownictwo,
5) wypowiada się krótko, ale wypowiedź jest na ogół uporządkowana,
6) niekiedy popełnia rażące błędy językowe zakłócające komunikację,
7) rzadko aktywnie uczestniczy w lekcjach,
8) wykonuje obowiązkowe prace domowe, ale popełnia w nich błędy.

OCENA DOPUSZCZAJĄCA
Uczeń:
1) opanował w niewielkim stopniu umiejętności zapisane w podstawie programowej,
2) większość zadań, nawet bardzo łatwych, wykonuje jedynie przy pomocy nauczyciela,
3) czyta niezbyt płynnie, niewłaściwie akcentuje wyrazy, nie stosuje odpowiedniej intonacji,
4) ma problemy z czytaniem tekstów kultury, ale podejmuje próby ich odbioru,
5) nie potrafi samodzielnie analizować i interpretować tekstów,
6) w wypowiedziach ustnych i pisemnych popełnia rażące błędy utrudniające komunikację, ma ubogie słownictwo i trudności z formułowaniem nawet prostych zdań,
7) nie jest aktywny na lekcjach, ale wykazuje chęć do pracy, stara się wykonywać polecenia nauczyciela,
8) pracuje niesystematycznie, wymaga stałej zachęty do pracy,
9) często nie potrafi samodzielnie wykonać pracy domowej, ale podejmuje próby.

Zakres wiadomości i umiejętności zapisanych w podstawie programowej z języka polskiego, które będą realizowane w klasie VII 

Kształcenie literackie i kulturowe
Uczeń:
- rozpoznaje rodzaje literackie: epika, liryka i dramat; określa cechy charakterystyczne dla poszczególnych rodzajów i przypisuje czytany utwór do odpowiedniego rodzaju,  
- wskazuje elementy dramatu (rodzaj): akt, scena, tekst główny, didaskalia, monolog, dialog,  
- rozróżnia gatunki epiki, liryki i dramatu: nowela (powtórzenie i uzupełnienie wiadomości), opowiadanie (powtórzenie), fraszka, pieśń ,sonet, satyra, ballada, komedia  – i wymienia ich podstawowe cechy oraz wskazuje cechy gatunkowe czytanych utworów literackich,  
- zna pojęcie komizmu, rozpoznaje jego rodzaje w tekstach oraz określa ich funkcje,   
- rozpoznaje w tekście literackim: neologizm, eufemizm, inwokację, symbol, alegorię i określa ich funkcje,  
- zna pojęcie ironii, rozpoznaje ją w tekstach oraz określa jej funkcje,  
- określa w poznawanych tekstach problematykę egzystencjalną i poddaje ją refleksji, 
- wykorzystuje w interpretacji utworów literackich odwołania do wartości uniwersalnych związane z postawami etycznymi i dokonuje ich hierarchizacji,
- wykorzystuje w interpretacji utworów literackich potrzebne konteksty, np. historycznoliteracki, kulturowy, biograficzny,
- interpretuje dzieła sztuki (obraz, rzeźba, grafika, fotografia),
- określa wartości estetyczne poznawanych tekstów kultury, 
- znajduje w tekstach współczesnej kultury popularnej (np. w filmach, komiksach, piosenkach) nawiązania do tradycyjnych wątków literackich i kulturowych, 
- wykorzystuje w interpretacji tekstów literackich elementy wiedzy o historii i kulturze,  
- wyszukuje w tekście potrzebne informacje oraz cytuje odpowiednie fragmenty tekstu publicystycznego, 
- dostrzega różnice między literaturą piękną a publicystyką i określa funkcje tych rodzajów piśmiennictwa.  

Kształcenie językowe
Uczeń:
- rozumie pojęcia głoska, litera, sylaba,
- rozumie mechanizm upodobnień fonetycznych, uproszczeń grup spółgłoskowych i utraty dźwięczności w wygłosie; rozumie rozbieżności między mową a pismem, 
- wykorzystuje wiedzę o różnicach w pisowni samogłosek ustnych i nosowych, spółgłosek twardych i miękkich, dźwięcznych i bezdźwięcznych,
- pisze poprawnie pod względem ortograficznym oraz stosuje reguły pisowni, 
-  funkcjonalnie wykorzystuje środki retoryczne oraz rozumie ich oddziaływanie na odbiorcę,  
-  rozumie pojęcie akcentu; zna i stosuje reguły akcentowania wyrazów,  
- odróżnia czasowniki dokonane od niedokonanych, rozpoznaje bezosobowe formy czasownika: formy zakończone na -no, -to, konstrukcje z się,  
-  rozumie konstrukcje strony biernej i czynnej czasownika, 
- rozpoznaje imiesłowy, rozumie zasady ich tworzenia i odmiany, poprawnie stosuje imiesłowowy równoważnik zdania i rozumie jego funkcje; przekształca go na zdanie złożone i odwrotnie,  
- zna zasady pisowni partykuły nie z różnymi częściami mowy, 
-  rozpoznaje w tekście typy wypowiedzeń: zdania złożone (podrzędnie i współrzędnie),  
- rozróżnia wypowiedzenia wielokrotnie złożone, 
-  odróżnia mowę zależną i niezależną, przekształca mowę zależną na niezależną i odwrotnie,  
- poprawnie przytacza cudze wypowiedzi, stosując odpowiednie znaki interpunkcyjne, 
-  rozumie, na czym polega grzeczność językowa i stosuje ją w wypowiedziach, 
- rozpoznaje wyraz podstawowy i wyraz pochodny; rozumie pojęcie podstawy słowotwórczej; w wyrazie pochodnym wskazuje temat słowotwórczy i formant; określa rodzaj formantu, wskazuje funkcje formantów w nadawaniu znaczenia wyrazom pochodnym, rozumie realne i słowotwórcze znaczenie wyrazu, rozpoznaje rodzinę wyrazów, łączy wyrazy pokrewne, wskazuje rdzeń, 
- dostrzega zróżnicowanie słownictwa, zna typy skrótów i skrótowców – określa ich funkcje w tekście, 
-  zna zasady tworzenia wyrazów złożonych, odróżnia ich typy.  

Tworzenie wypowiedzi ustnych i pisemnych
Uczeń:
- gromadzi i porządkuje materiał rzeczowy potrzebny do tworzenia wypowiedzi; redaguje plan kompozycyjny własnej wypowiedzi, 
-  tworzy wypowiedź, stosując odpowiednią dla danej formy gatunkowej kompozycję oraz zasady spójności językowej między akapitami; rozumie rolę akapitów jako spójnych całości myślowych w tworzeniu wypowiedzi pisemnych oraz stosuje rytm akapitowy (przeplatanie akapitów dłuższych i krótszych), 
- tworzy spójne wypowiedzi w następujących formach gatunkowych: wywiad, prezentacja, wypowiedź argumentacyjna, rozprawka,  różne rodzaje opisów – sztuki, przeżyć, sytuacji (powtórzenie i uzupełnienie), charakterystyka,  
- wykorzystuje znajomość zasad tworzenia tezy i hipotezy oraz argumentów przy tworzeniu rozprawki oraz innych tekstów argumentacyjnych, 
-  odróżnia przykład od argumentu, 
-  przeprowadza wnioskowanie jako element wywodu argumentacyjnego,  
-  zgadza się z cudzymi poglądami lub polemizuje z nimi, rzeczowo uzasadniając własne zdanie,
-  rozpoznaje manipulację językową i przeciwstawia jej zasady etyki wypowiedzi. 

Samokształcenie
Uczeń:
-  rozwija swoje uzdolnienia i zainteresowania, 
-  rozwija nawyki systematycznego uczenia się, 
-  rozwija umiejętność krytycznego myślenia i formułowania opinii, 
- rzetelnie, z poszanowaniem praw autorskich, korzysta z informacji, 
-  uczestniczy w życiu kulturalnym w swoim regionie,  
-  zbiera informacje o historii regionu, 
-  dokonuje interpretacji głosowej czytanych i wygłaszanych tekstów, 
-  uczestniczy w projektach edukacyjnych (np. tworzy różnorodne prezentacje), 
- rozwija umiejętności samodzielnej prezentacji wyników swojej pracy, 
-  przygotowuje prezentację na zadany temat np. o wybranej lekturze (prowadzenie lekcji), 
-  wskazuje źródła wykorzystanych informacji, 
- współpracuje z zespołem projektowym, 
- wyszukuje dodatkowe teksty zgodne z tematyką rozdziału.

Lektury obowiązkowe zaproponowane dla klasy VII w roku szkolnym 2020/21:
1.	Jan Kochanowski, wybór fraszek, pieśni i trenów (I, V, VII i VIII)
2.	Charles Dickens, Opowieść wigilijna
3.	Adam Mickiewicz, Świtezianka, Dziady część II
4.	Ignacy Krasicki, Żona modna, wybór bajek 
5.	Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę
6.	Juliusz Słowacki, Balladyna
7.	Aleksander Fredro, Zemsta
8.	Melchior Wańkowicz, Ziele na kraterze (fragmenty), 
9.	Wybrane wiersze poetów: Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej, Jerzego Lieberta oraz fraszki Jana Sztaudyngera i aforyzmy Stanisława Jerzego Leca
 
Literatura uzupełniająca (wybrana wraz z uczniami): 
1.	Eric-Emmanuel Schmitt, Oskar i pani Róża
2.	Ernest Hemingway, Stary człowiek i morze

Podręcznik:
J. Kościerzyńska, J. Ginter, K. Łęk, N. Bielawska, J. Kostrzewa, J. Krzemińska, Nowe słowa na start! wyd. Nowa Era, 2020 (MEN: 907/4/2020).

Dodatkowe informacje:
W ciągu bieżącego roku szkolnego przewidziano: prace klasowe, sprawdziany, odpowiedź ustną (co najmniej jedna ocena w semestrze, zakres tematyki – trzy ostatnie lekcje), kartkówki z lektur, kartkówki z bieżącego materiału (zapowiedziane lub niezapowiedziane), dyktanda, recytację prozy i poezji, ocenę techniki głośnego czytania, a także ocenę pracy na lekcji. W ciągu semestru uczniowie będą otrzymywali plusy i minusy. Zasady ich otrzymywania ustala nauczyciel (pięć plusów = ocena bardzo dobra z aktywności, trzy minusy = ocena niedostateczna z aktywności). Uczeń może dwukrotnie w semestrze zgłosić nieprzygotowanie do zajęć (np. brak zadania, podręcznika, zeszytu, nieprzygotowanie do odpowiedzi ustnej; nie można go jednak zgłosić przed zapowiedzianym sprawdzianem, kartkówką).

Możliwość otrzymania wyższej niż przewidywana oceny rocznej:
Tryb i warunki określa Statut Szkoły (poprawa wszystkich sprawdzianów, z których uczeń otrzymał ocenę niższą od tej, o którą występuje, nadrobienie wszystkich braków zadań domowych w zeszycie przedmiotowym i zeszycie ćwiczeń).